JORNALEROS NAHUATL

transicion01

trata

* EXPLOTACIÓN LABORAL VERSIÓN NÁHUATL

KEMAJ MO KAMANALOUA TLEN MASEUALMEJ… # AMO AKIJ MO NAMAKAJ

Nopa kemaj te chiualtiya tlen tlauel se tekipanos tlen amoj kimelua, ni tlen ti kixmatij ke kaxtiltekatlajtoli ti kiljuiya trata

de personas sej kimachiliya kemaj se maseualij kipiyaj yayaj o ika seyok se tlapaeuilej katle amoj kijtoua katsa, ika tlaxt -

lauilej o ika seyok, tlen amoj xitlauak, ika tekitl katle seyok maseualij tlen ki chiuas katle amoj kuali uan majmauililo, yanik

kej.

• Majmauililoj o katle ki tlanauis, tlen amoj ki makase yoyomitj tlen katle ki tekiuis tlen katle kij toua ipaj amatla-

nauatilej tlen chiuas ipan se tekitl.

• Tlen onka amo xitlauak tlen kaimiyakaj tekitl tlen ki chijki uan tlaxtlauilej katle

ki makakej.

• Tlaxtlauilej tlaue echkapa tlen katle ijkuilojtok pa amatlanauatilej.

Onka tekitl ka tlatechiualtilij kema yayaj kipiya kej nopa.

Techiualtiya, temajmatiyaj, ka ajualotl, o mits temajmatisej ika ajualotl nopa maseualij o seyok maseualij, o nojkiya kite-

kiuisej tlapaleuilistli tlen katle maseualmej katle tlamantle chinejtik.

• Tlasosololi ueyi o temajmatili kemaj tlasosololi ueyi pan se maseuali uan kitemajmatia ax kiyekoa mo manauia;


• kemaj ki kajkayaua uan kitemajmatia ka nopa tlateluili pan tekitinij kemaj kisaj pan seyok alpetl o seyok mexko

katliueli se tlakajkayauali kemaj kitekiuia tlanauatili pan kampa kichiua ka kuali tlaxitlauali, uan katla kichiua se

maseuali uan kineki kichiuas kineki kichiuilis uan kampa axkuali ki panos nopa maseuali. ***

Ti kijlamikisej kenijkij kin chiua maseualmej: Nopa kampa tlenochi ki chiua uan kikajkayaua se maseuali o miyaki maseual-

mej kampa kichiuilia, uan kampa kin uikaj uan san kinselia, uan san kinpixtokej se o miyakij maseualmej uan kampa kin tla-

youiltia, uan san kin kixtilia tomij.

• Itlakotonka sempouali uan se uan itlakotonka sempouale uan ome tlen amatlanauatilej ika nochi tlen se kitlatsakuilis,

se ki tlajyouiltisej uan ki tlamiltisej tlaixpanolmej katle ki melaua kema kin koua o kin chololtiyaj maseualmej tlen ika ka

tlatlanij uan tlen kin manauisej katle kin kokoua tlen tlaixpanolistli.


***Itlakotonka majtlaktli tlen amatlanauatilej ika nochi tlen se kitlatsakuilis, se ki tlajyouiltisej uan ki tlamiltisej tlaixpa-

nolmej katle ki melaua kema kin koua o kin chololtiyaj maseualmej tlen ika ka tlatlanij uan tlen kin manauisej katle kin

kokoua tlen tlaixpanolistli.

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________

TLAJYOUILTILMEJ

Nopa itlakotonka sempouali uan se, tlen amatlanauatilej ika nochi tlen se kitlatsakuilis, se ki tlajyouiltisej uan ki tlamiltisej

tlaixpanolmej katle ki melaua kema kin koua o kin chololtiyaj maseualmej tlen ika ka tlatlanij uan tlen kin manauisej katle

kin kokoua tlen tlaixpanolistli, kijtoua ke: ki tlajyouiltisej ika

Eyi uan majtlaktle xiuitl tlen tsaktos, uan ika matlajktli tsontli uan se uan ome tsontli uan ome makuilpouali,

uan tlaxtlauas makuili xikipilli tomin tlajyouiltlaixpanoli. (5 mil a 50 mil); ajkeya te tlajyouiltiya ika tekitl

tlen se o miyak maseualmej.

Nopa itlakotonka sempouali uan ome, tlen amatlanauatilej ika nochi tlen se kitlatsakuilis, se ki tlajyouiltisej uan ki tlamilti-

sej taixpanolmej katle ki melaua kema kin koua o kin chololtiyaj maseualmej tlen ika ka tlatlanij uan tlen kin manauisej

katle kin kokoua tlen tlaixpanolistli, kijtoua ke: ki tlayouiltisej ika

Majtlaktli uan sempouali xiuitl tsaktos, uan tlen matlajktli tsontli uan se uan ome tsontli uan ome makuilpouali,

uan tlaxtlauas makuili xikipilli tomin tlajyouiltlaixpanoli. (5 mil a 50 mil), ajkeya kipiyaj o kinauatiyaj

se maseuali ipa tekimej tlen kichiualtiyaj.

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________

TLEN KATLE IUAYA KIJTOUA TLEN KATSA SE TEKIPANOS UAN TLAUEL TLANAUILE KIPIYA SE TEKITL TLEN SIUAMEJ

UAN TLAKAMEJ KATLE TEKIPANOUAJ, MO PANEXTIYA SE KESKI TLAMANTLE:

• Nopa tlakatl tekipanojketl o suiatl katle tekipanoua saj se keski tonalij o saj kema onka tekitl ipan kuatitlamitl,

katle tekipanoua momostla ipa se tlatlamachiuali tlen amo ki panoj uan sempouali uan chikomej xamanoj tlen

katle ki nauatiyaj, kipiyaj ki machilis tlen tekipanolistli tlen nochi tonali.


• Uekaui nopa tekitl tlen makuile pouali uan naui poauli tonali tlen se xiuitl, ka yampa kin paleuiya nopa tekipa-

nouanij tlen mochiualtiyaj tlen kitemosej sekinok tlamantle ijiliuis altepemej uan katle temakaj tekitl.


• Nopa tekitl tlen katle mojmostla ki chiua, tlen se siuatl o tlakatl uan tlen xiuij tlen nopa tekipanouanij, tlen chi-

kueyi uan majtlaktli kauitl tlen tlatamachiuali, kipiya no tsontis tlen itekij.


• Tlen katle mo melaua ipan tekitl katle melaua onka, katle amoj uejkaui uan tlen katle amo ki kuikuitsoua se

amatl, nopa maseualmej tekipanouanij kin ixpanoj tlen amoj kiseliya nopa tlapaleuimej, i yon uelis mo axitis ipa

koyotepajtikajkali.


• Se tlanauatijketl kipiya kin makas tekipanouani tlakamej uan siuamej, kalmej kampa mokause kipiya kin makti-

lis tlen keski i uikaljua o katle kin tlamakaj tlen katle ki teuantiya uan, tlaj moneki se kakiuilej, tlen kampa ki ue-

jueyiltisej tlapiyalmej tlen katle kipiya uan kin tsaktosej.


• Tlen kema tekipanouaj, kin makasej nopa tekipanouanij, atl, tlen kampa maltisej uan kuatempanosej.


• Nopa kampa kakiuile tekipanoua kipixtosej pajtle uan tlamantle tlen kema kokouaj kin pajpakasej, uan sekinok

tlamantle, tlen kiampa uelis mo paleuisej nopa tekipanouanij.


• Tlaj ax kimachilia ka koyotlajtoli, uelis kitekiuisej sej maseualtlajtoltlatonketl.


• Kipiya kin maktilisej kampa kin kuitlauilisej inin koneuaj katle tekipanouanij.


• Katla naj janimaj kuechtijke o tsikitetsitsi amo uelis tekipanosej.


• Kampa tekipanoua pan tekitl ouej, kampa tekititokej kin makasej teposmej kampa uelis tekipanosej.


_______________________________________________________________________________________________________________________________________________

KEMAJ KITEMOUA UAN KISELIA SE TEKITL MONEKI KI ITAS KENIJ:

• KITLANEUI TLATOKTSI: Xij poua tlaj ka inin miyakaj o setsi. Nojkia monekij ki itas tlaj istos katla ki iluia ka kot

lajtoli sindicato.


• TLAKEJ TEKITIL: Xij kitaj tlakej tij chiuas uan kiskej kauitl tekitis.


• TLAXTLAUILI: Xikitaj tlaj tij tlantos ka omej xamano tlaj achtiui o teipa mits tlaxtlauisej, katla kimeualaua.


• TLAJ UEJKAUIS MITS TLAXTLAUISEJ: katlakej kauitl, uan keskij kauitl ueli kinchia, uan tlakej pano tlaj miyak

tonali kipia nopa tekipanojketl ax asito isiui.


• TLAPALEUILE KATLA TEMAKAJ: kipia kimatis katla kipia ni tlanauatili, katla ki iluia seguro social, omej

xamano, kin nemaktia tomin tlaj kipia tonali tekititok, uan kin makaj tomij, uan sekinokmej, uan nojkia tlaj kenij-

kij uelis uan keskij tonali uelis kitekiuijtos.


• KATLE UEJKAUI: Nochipaj eltok se amatekitl ika eyi mextli uan teipa mo maktiliya se, tlen amo kijtoua kema

tsontis tekitl.


• KAKIUILI KENIJ TEKITITOS: Xij temo nopa tekitl, tlaj kipiya ni tlaxtlauili kej nij.


• TLAMOKUITLALI KAMPA SE TEKITITOS UAN TLAJ ALAXTK: Eltokej tekimej kampa oue, uan uelis kinmasej

peseli o yoyomitl ka yampa uelis tekipanosej. Nopa kampa tekitise moneki ki ijtos pan nopa tlanauatili uan ki-

makasej.


• XIYAKETSALISTLI UAN KESKI TONALE XIYAKETSAS: Xikita keskij tonali tipiya xitlauali, tlakej tonali mits

makasej.


TLANAUATILEJ IPAN TEKITL: Xikita keski tij tlanis tlaxtlauili, uan tlaj tij panoltis kauitl titekipanos, uan tla

majkajtok.


• KEMAJ TLAMI NOPA TEKITL: Tlake xitlauali tipiyas tlaj titekipanojketk uan katle uan kenikij xitlauali kej teki-

panojketl, kema tlamij nopa itekij tekipanojketl. Xikitaj kenkej mits kixtisej pan motekij uan kenkej tijkauas mo-

tekij.


_______________________________________________________________________________________________________________________________________________

Kema kin koua o kin chololtiyaj maseualmej kampa se maseuali tlauel kitekipa-

noltia pan tekitl uan kipia xitlauak uan nopa katla tekipanoua pan kuatitlantekitl

katla youi tekipanoua pan seyok tlaltolkayomej o tlaj seyok mexco akiuelmej

ualoui uan kin uikaj masualmej uan tlauel kin tekipanoltiya.


Tlaj kin uikaj uan kin kajlkayaua tekipanotij, uan kin kixtia uan kin panextiya,

kampa tekititokej, pan se tekitl uan kin panextia uan kin kopina uan kin kixtia

pan amatl uan kinemakaj, uan nopa amo kauali kin chiuiliya nopa tekipanouanij.

Ni kampa ax kin ipanitaj kampa tekipanoua pan anali mexco, xitlauali katla kipia

tekipanouanij uan panoj tlajyouili uan kinchiua kej tsikitetsitsi pan kampa teki

tej.


Cabeza 01

PAN TLAJYOUILI PAN SE TEKITL, SE TLAJTLANIJ UAN XITLATELUI

KEMAJ TLAJYOUIA SE MASEUALI, AXIKIJ SEJ KEJ TLANAMAKILI